Një grup kongresmenësh amerikanë të prirë nga Michael R Turner, i kanë drejtuar një letër Sekretarit Amerikan të Shtetit, Marco Rubio, përmes së cilës kanë shprehur shqetësimin e tyre të thellë për raportimet se administrata Trump mund të reduktojë praninë e forcave amerikane në kuadër të misionit të KFOR-it.

 

Sipas kongresmenëve, një lëvizje e tillë do të rrezikonte stabilitetin, jo vetëm të Kosovës por edhe të rajonit.

 

“Në një kohë të brishtësisë së shtuar politike dhe të rritjes së ndikimeve dashakeqe në Ballkanin Perëndimor, një reduktim i pranisë amerikane rrezikon të destabilizojë jo vetëm Kosovën, por edhe rajonin më të gjerë, veçanërisht Bosnjë dhe Hercegovinën. Ju bëjmë thirrje të ruani nivelin e forcave amerikane për të mbrojtur interesat e sigurisë kombëtare të SHBA-së në rajonin e Ballkanit Perëndimor”, thuhet në letrën e kongresmenëve.

Kongresmenët në këtë letër theksojnë se çdo reduktim i personelit ushtarak amerikan mund të ketë pasoja të konsiderueshme jo vetëm për kapacitetet operacionale të forcës paqeruajtëse, por edhe të dobësojë rolin e KFOR-it si një faktor politik parandalues për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në Kosovë.

 

“Tensionet ndërmjet komuniteteve serbe etnike në veri të Kosovës vazhdojnë, mes veprimeve të vazhdueshme nga qeveria qendrore e Kosovës që vazhdojnë të acarojnë komunitetet. Duke qenë se nuk ka përparim domethënës në Dialogun Beograd–Prishtinë, një reduktim i trupave do të hiqte një mjet presioni që mund të detyrojë rikthimin në negociata. Për më tepër, një prani e reduktuar amerikane mund të inkurajojë aktorë që e shohin tërheqjen e Perëndimit si një mundësi për të nxitur trazira”, shkruan letër.

 

Letra e plotë:

 

Kongresi i Shteteve të Bashkuara

Washington, DC 20515

11 mars 2026

I nderuari Marco Rubio

Sekretar

Departamenti i Shtetit

2201 C Street NW

Washington, DC 20520-0059

 

I nderuar z. Sekretar,

 

Po ju shkruajmë në cilësinë tuaj si Këshilltar për Sigurinë Kombëtare dhe Sekretar i Shtetit për të shprehur shqetësimin tonë të thellë lidhur me raportimet se administrata e Trump mund të reduktojë praninë e forcave amerikane nga misioni i udhëhequr nga NATO, Forca e Kosovës (KFOR), në Kosovë. Në një kohë të brishtësisë së shtuar politike dhe të rritjes së ndikimeve dashakeqe në Ballkanin Perëndimor, një reduktim i pranisë amerikane rrezikon të destabilizojë jo vetëm Kosovën, por edhe rajonin më të gjerë, veçanërisht Bosnjë dhe Hercegovinën. Ju bëjmë thirrje të ruani nivelin e forcave amerikane për të mbrojtur interesat e sigurisë kombëtare të SHBA-së në rajonin e Ballkanit Perëndimor.

 

Që nga themelimi i saj në vitin 1999 përmes Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, Forca e Kosovës (KFOR) ka ruajtur paqen ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe së fundmi ka shërbyer si një faktor kritik parandalues kundër rikthimit të dhunës etnike dhe ndërhyrjeve të jashtme. Që nga krijimi i saj, Shtetet e Bashkuara kanë qenë mbështetëse kryesore të KFOR-it brenda kornizës së NATO-s dhe kanë forcuar kapacitetet e sigurisë së Forcës së Sigurisë së Kosovës, veçanërisht përmes Programit të Partneritetit me Gardën Kombëtare të Iowas. Shtetet e Bashkuara kontribuojnë me deri në 500 ushtarë në një forcë paqeruajtëse prej rreth 4,000 personeli ushtarak — një prani e vogël, por me ndikim shumë të madh. Pranohet gjerësisht se kontributi amerikan është shtylla kryesore e efektit parandalues të KFOR-it, duke dhënë sinjal strategjik për aleatët dhe partnerët dhe duke dekurajuar përshkallëzimin e mundshëm nga aktorë në Serbi apo Kosovë.

 

Çdo reduktim i personelit ushtarak amerikan mund të ketë pasoja të konsiderueshme jo vetëm për kapacitetet operacionale të forcës paqeruajtëse, por edhe të dobësojë rolin e KFOR-it si një faktor politik parandalues për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në Kosovë. Tensionet ndërmjet komuniteteve serbe etnike në veri të Kosovës vazhdojnë, mes veprimeve të vazhdueshme nga qeveria qendrore e Kosovës që vazhdojnë të acarojnë komunitetet. Duke qenë se nuk ka përparim domethënës në Dialogun Beograd–Prishtinë, një reduktim i trupave do të hiqte një mjet presioni që mund të detyrojë rikthimin në negociata. Për më tepër, një prani e reduktuar amerikane mund të inkurajojë aktorë që e shohin tërheqjen e Perëndimit si një mundësi për të nxitur trazira.

 

Implikimet për Bosnjë dhe Hercegovinën janë veçanërisht shqetësuese, duke qenë se KFOR-i është forcë rezervë për të mbështetur Forcën e Bashkimit Evropian (EUFOR) Althea në rast të një përshkallëzimi të mundshëm në Bosnjë dhe Hercegovinë. Në muajt e fundit, udhëheqësi i entitetit të Republikës Srpska në Bosnjë dhe Hercegovinë, Milorad Dodik, ka vazhduar retorikën e tij separatiste dhe pengimin institucional, pavarësisht vendimit të administratës Trump në tetor për të hequr sanksionet ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij. Pas heqjes së sanksioneve, z. Dodik ka pretenduar në mënyrë të rreme se ai është ende presidenti legjitim i RS-së, ka vënë në pikëpyetje nëse Bosnjë dhe Hercegovina duhet të vazhdojë të ekzistojë dhe, së fundmi në janar, ka vazhduar thirrjet për një front të bashkuar për t’u larguar nga Marrëveshja e Paqes e Dejtonit.

Në këtë sfond të përshkallëzimit të retorikës dhe perceptimit të një tërheqjeje amerikane nga KFOR-i, mund të inkurajohen agjendat nacionaliste të aktorëve në Kosovë dhe Serbi, por edhe ambiciet separatiste të liderëve në Republikën Srpska, duke minuar kohezionin në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe duke rritur rrezikun e një krize politike apo të sigurisë.

 

Për më tepër, Rusia vazhdimisht është përpjekur të shfrytëzojë tensionet në Ballkanin Perëndimor dhe të dobësojë mbështetjen e NATO-s dhe BE-së në rajon. Në prill të vitit 2024, Komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s në Evropë, Christopher Cavoli, dëshmoi para Kongresit se Rusia po nxit aktivisht përçarje mes grupeve etnike për të minuar integritetin territorial të Bosnjës, gjë që ndikoi në vendimin për të dërguar forca shtesë në KFOR dhe për të sjellë më shumë pajisje ushtarake. Për më tepër, Rusia ka bllokuar në mënyrë aktive njohjen e pavarësisë së Kosovës. Duke qenë se inteligjenca e fundit nuk tregon ndryshim në ndikimin dashakeq rus në rajon, ne nuk duhet të reduktojmë trupat amerikane dhe të lëmë më shumë hapësirë për aktivitetet ruse.

 

Ne kërkojmë me respekt sqarim nga Departamenti lidhur me vlerësimin e tij për implikimet e sigurisë rajonale të këtij reduktimi të mundshëm të forcave, veçanërisht për efektet dytësore në Bosnjë dhe Hercegovinë. Në veçanti, kërkojmë qartësi mbi procesin e vendimmarrjes dhe nëse ky vendim po merret si pjesë e rishikimit të pozicionimit të forcave nga administrata Trump. Gjithashtu, ne i bëjmë thirrje Departamentit të koordinohet ngushtë me Kongresin përpara se të zbatojë reduktime të mëtejshme të forcave që mund të kenë pasoja të rëndësishme gjeopolitike.

 

Si Këshilltar për Sigurinë Kombëtare i Presidentit Trump, ju jeni përgjegjës për mbrojtjen e interesave të sigurisë kombëtare të SHBA-së; në këtë situatë ju kërkojmë të siguroheni që çdo shqyrtim për ndryshim të pranisë së forcave amerikane në Kosovë të bëhet përmes një procesi ndërinstitucional dhe në konsultim me udhëheqjen e Kongresit. Si anëtarë të Kongresit që kemi kushtuar kohë të konsiderueshme Ballkanit Perëndimor, mirëpresim mundësinë për të biseduar me ju dhe për ta diskutuar këtë çështje më në detaje.

 

Sinqerisht,

Michael R. Turner – Anëtar i Kongresit

Jeanne Shaheen – Senatore e Shteteve të Bashkuara

Brendan F. Boyle – Anëtar i Kongresit

Charles Grassley – Senator i Shteteve të Bashkuara

Gregory W. Meeks – Anëtar i rangut më të lartë, Komiteti i Punëve të Jashtme i Dhomës së Përfaqësuesve

Thom Tillis – Senator i Shteteve të Bashkuara

Rick Larsen – Anëtar i Kongresit

Roger Wicker – Senator i Shteteve të Bashkuara

Ann Wagner – Anëtare e Kongresit

Chris Van Hollen – Senator i Shteteve të Bashkuara

Joni K. Ernst – Senatore e Shteteve të Bashkuara

Peter Welch – Senator i Shteteve të Bashkuara