Instituti Kombëtar Demokratik dhe Agjencia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim sot në Prishtinë hapën konferencën vjetore, hapin Java e Gruas (WoW). 2026
Në hapje drejtoresha e Zyrës NDI në Kosovë, ambasadorja Nancy Soderberg, tha se në thelb të saj Java e Gruas ka të bëjë me fuqizimin e demokracisë duke marrë perspektivat e gruas, zërin dhe lidershipin e gruas për të siguruar përfaqësimin e saj të plotë në vendim marrje.
Gjithashtu ka të bëjë edhe me llogaridhënien krijimin e hapësirës për liderët, për qytetarët që të përfshihen në dialog të hapur lidhur me sfidat me të cilat institucione të tanë përballen por edhe mundësit që shfaqen përpara.
Tema e Javës së Gruas në këtë edicion është “Fuqia në Partneritet nga dialogu në veprim", dhe se më këtë konferencë dy ditor synohet që të njohën që politikat reale, kërkojnë partneritet në të gjitha partitë politike, të gjitha qeveritë por edhe në të gjitha segmentet e shoqërisë.
Drejtoresha e National Democratic Institute (NDI) në Kosovë, Nancy Soderberg kërkon bashkëpunim ndërmjet liderëve kombëtarë dhe zyrtarëve komunalë, ndërmjet hartuesve të politikave dhe shoqërisë civile, si dhe ndërmjet institucioneve dhe qytetarëve.
"Gjatë dy ditëve në vijim, kjo konferencë do të ofrojë një platformë jo vetëm për dialog, por edhe për identifikimin e hapave praktikë për të avancuar lidershipin e grave dhe për të forcuar qeverisjen e përgjegjshme ndaj gjinisë në mbarë Kosovën”, tha ajo.
Jürg Sprecher, Ambasador në Ambasadën e Zvicrës në Kosovë, tha se “Zvicra beson fuqishëm se qeverisjet përfshirëse çojnë drejt një demokracie më të fortë dhe një zhvillimi më të qëndrueshëm. Kur gratë marrin pjesë plotësisht në proceset e vendimmarrjes, institucionet bëhen më të përgjegjshme, politikat më efektive dhe shoqëritë më të qëndrueshme. Kosova ka bërë përparim të rëndësishëm dhe mbresëlënës në avancimin e pjesëmarrjes politike të grave. Kornizat ligjore, përfshirë kuotat gjinore, kanë hapur dyer, por kanë qenë vetë gratë ato që kanë hyrë nëpër këto dyer me kompetencë, vendosmëri dhe rezultate. Dhe ky arritje duhet të njihet qartë.”
Ai theksoi gjithashtu se përfaqësimi është vetëm hapi i parë: “Qëllimi i vërtetë është të sigurohet që gratë të mbajnë pozita thelbësore të lidershipit, duke formësuar vendimet, duke udhëhequr politikat dhe duke ndikuar drejtimet e qeverisjes. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në degën ekzekutive, ku ndahen buxhetet, hartohen shërbimet dhe zbatohen politikat. Rritja e numrit të grave në lidership ekzekutiv, si në nivel kombëtar ashtu edhe në nivel komunal, mbetet thelbësore për të avancuar qeverisjen e përgjegjshme ndaj gjinisë.”
Boguslaw Gertruda, Kryetar i Integrimit në BE, shtoi se për Bashkimin Evropian barazia gjinore nuk është vetëm një e drejtë themelore, por edhe një element kyç i një Kosove demokratike: “Pjesëmarrja e barabartë e grave dhe burrave çon drejt politikave më të mira dhe rezultateve më të qëndrueshme. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në Kosovë, ku institucionet demokratike vazhdojnë të evoluojnë dhe të zhvillohen.”
Ai vuri në dukje se, megjithë hapat e ndërmarra, boshllëqe të konsiderueshme mbeten: “Kosova ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm në këtë drejtim.
Në të njëjtën kohë, duhet të pranojmë se boshllëqe të rëndësishme mbeten. Gratë janë ende të nën-përfaqësuara në pozita vendimmarrëse. Për shembull, shohim shumë pak gra që udhëheqin komuna dhe partitë politike jo gjithmonë ofrojnë mbështetje të mjaftueshme për gratë kandidate.”
Gertruda theksoi gjithashtu rëndësinë e përkthimit të përfaqësimit në ndikim real: “Natyrisht, përfaqësimi në vetvete nuk mjafton. Përfaqësimi duhet të përkthehet në ndikim real. Kur gratë marrin pjesë në vendimmarrjen lokale, politikat priren të pasqyrojnë më mirë nevojat e të gjithë popullsisë. Kjo përkthehet më pas në qeverisje më të mirë. Kjo është arsyeja pse duhet të vazhdojmë të punojmë drejt asaj që e quajmë qeverisje e përgjegjshme ndaj gjinisë. Qeverisje që jo vetëm i përfshin gratë, por që në mënyrë aktive merr parasysh perspektivat dhe nevojat e tyre përmes një lidershipi transformues.”