Nga Barton Swaim – WSJ
"Shenja më e qartë se nuk jemi realisht në një flluskë," vuri në dukje muajin e shkuar investitori Ben Horowitz, "është fakti që të gjithë po flasin për një flluskë." Të njëjtën gjë mund ta thuash edhe për fashizmin. Nën fashizmin e vërtetë, njerëzit e kuptojnë se çfarë po ndodh pa pasur nevojë që një tufë intelektualësh dhe politikanësh t'ua shpjegojnë.
Që nga viti 2016, kritikët më të ashpër të Donald Trump-it kanë përdorur herë pas here fjalën "fashizëm" për të shpjeguar shqetësimet e tyre. Fjala është kudo në të majtën këto kohë. Guvernatori i Minesotës, Tim Walz, u ndal te kjo fjalë verën e shkuar ("Këto janë politika fashiste, të tillë janë ata"), dhe këtë javë bëri krahasimin e turpshëm mes njerëzve të shqetësuar për bastisjet ndaj emigrantëve dhe Anne Frank-ut. Kryetari i Partisë Demokratike, Ken Martin, e quan zotin Trump "fashist të veshur me kravatë të kuqe" dhe thotë se administrata dëshiron të "na çojë drejt fashizmit të plotë".
Këtë javë, revista The Atlantic botoi një ese me titull "Po, është fashizëm", në të cilën studiuesi i Institutit Brookings, JonathanRauch, rendit një sërë kategorish, "shkatërrimi i normave", "forca ka të drejtë", "taktika shteti policor", "nacionalizëm gjak-dhe-tokë", që, sipas tij, përshkruajnë si zotin Trump ashtu edhe fashizmin "klasik" të viteve 1930. Por zoti Rauch thotë se Amerika "nuk ka rënë në fashizëm", gjë që është lehtësuese. Tani jemi vetëm "një shtet hibrid me një udhëheqës fashist dhe një kushtetutë liberale".
Mund të shkruhej e njëjta lloj eseje e zgjuar për të treguar se Barack Obama është socialist ose se Zohran Mamdani është komunist. Por, ndryshe nga zotërinjtë Obama dhe Mamdani, të cilët mbajnë botëkuptime koherente të paktën pjesërisht në përputhje me socializmin dhe komunizmin, përkatësisht, dhe që kanë shprehur admirim për socialistë dhe komunistë realë, zoti Trump nuk ka asnjë botëkuptim të kategorizueshëm.
Prapashtesat "-ist" dhe "-izëm", siç kam thënë më parë në këto faqe, presupozohen bindje të vetëdijshme. Nuk mund të jesh fashist, ose socialist apo komunist, pa e pasur ndër mend të jesh i tillë.
Është e vërtetë, për të qenë të drejtë ndaj liberalëve që e kanë ngatërruar zotin Trump me një fashist gjatë dekadës së fundit, se presidenti ndonjëherë vepron dhe flet si një sundimtar autoritar. Ai i kupton kufijtë kushtetues kur dëshiron dhe nuk i kupton kur nuk dëshiron. Në mandatin e tij të dytë ai e ka përdorur Departamentin e Drejtësisë për të goditur kundërshtarët e tij,megjithëse në mënyra të papërshtatshme sa i ulin shifrat në sondazhe dhe i shndërrojnë këta kundërshtarë në heronj. Ai është bezdisur nga kufijtë kushtetues, por nuk e ka shpallur veten të përjashtuar prej tyre, përveçse në batuta provokuese (ai premtoi se nuk do të ishte diktator, përveçse për një ditë, "pas kësaj, nuk jam diktator"). I pëlqen t'u vërë emrin e tij ndërtesave, gjë që është e çuditshme, por nuk dëmton asgjë tjetër veç ndjeshmërive. Ai u është bindur urdhrave të gjykatave, edhe pse avokatët e administratës kanë pasur nevojë për miklime nga gjyqtarët e rretheve, sidomos për çështjet e emigracionit.
Kjo është ajo që e bën zotin Trump më interesant, dhe më të çuditshëm e më irritues, sesa fashisti i kohëve të fundit i imagjinatës liberale. Ai ka shumë më tepër të përbashkëta me Andrew Jackson-in sesa me Buzz Windrip-in, diktatorin fashist amerikan dhe antiheroin e romanit të Sinclair Lewis-it "It Can'tHappen Here" ("Nuk mund të ndodhë këtu").
Sundimtarët autoritarë nuk bëjnë atë që bëri zoti Trump të martën: të moderohen si përgjigje ndaj perceptimit të elektoratit se politika e tij ka dalë nga binarët. Pa e pranuar hapur, ai nuk i pranon ndryshimet e kursit si reagim ndaj shtypit të keq apo zemërimit publik, zoti Trump largoi Sekretaren e Sigurisë Kombëtare Kristi Noem dhe shefin e Patrullës Kufitare GregBovino nga operacionet në Mineapolis dhe i zëvendësoi me TomHoman-in, më me përvojë dhe më profesionist. Menaxhimi shpërfillës i zotit Bovino dhe bombastika idiote e zonjës Noem e kthyen opinionin publik kundër aktiviteteve të ICE-së TwinCities.
Përshkruesi "fashist", që në thelb është vetëm një term i stërholluar për "nazist", bën atë që epitete të tjera nuk e bëjnë. Ai e vendos objektin e tij jashtë shoqërisë së aktorëve të ligjshëm amerikanë. Do të doja që zoti Trump të mos i quante kundërshtarët e tij "të çmendur radikalë të majtë". Por kjo frazë qartësisht hiperbolike, megjithatë, i vendos objektivat e saj brenda spektrit të politikës amerikane. SHBA-ja nuk zhvilloi një luftë botërore me koston e 400 mijë jetëve për ta çliruar botën nga radikalë të majtë të çmendur. Hollywood-i nuk ka prodhuar qindra filma për kërcënimin e radikalëve të majtë të çmendur.
Besoj se zoti Walz e di dallimin mes Gestapos dhe agjentëve federalë të ICE-së, dhe mes qendrave të ndalimit për emigrantë të paligjshëm dhe Bergen-Belsen-it. Guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, i cili e hapi fjalimin e tij të vitit 2024 për gjendjen e shtetit duke evokuar frikërat e vitit 1939, nuk i besonte fjalët e veta, përderisa vitin pasues zhvilloi një bisedë miqësore në podcast me përfaqësuesin më popullor të zotit Trump, Charlie Kirk. Por një numër jo i vogël i dëgjuesve të këtyre politikanëve i marrin pohimet e tyre seriozisht dhe fjalë për fjalë. Që kaq shumë njerëz në Mineapolis kanë rrezikuar veten duke u tundur telefonat në fytyrat e oficerëve federalë të armatosur dhe duke i fyer sikur të ishin psikopatë është një nga shumë pasojat e pakëndshme.
Figurat publike amerikane duhet të kenë më shumë besim te vendi i tyre sesa të mendojnë se ai mund të zgjedhë një fashist president. Disa prej tyre mund të mendojnë se ai ndoshta nuk do të ishte aty, po të mos ishte për teprimet që ata i duartrokitën në atë kohë. / Wall Street Journalist – Syri.net